Het selecteren van value-aandelen

Uitgangspunten bij de aandelenselectie

Afbeelding van een havik op zoek naar een hoogrenderende prooi.

You don't need to be a rocket scientist. Investing is not a game where the guy with the 160 IQ beats the guy with 130 IQ.

Warren Buffett

Waardebeleggen is een beleggingsmethode die al meer dan 85 jaar succesvol is. De hoeksteen van deze benadering is dat je aandelen bekijkt als gedeeltelijk eigendom van een onderneming; niet als een loterijlot. Dat betekent dat beleggen niets meer is dan het beantwoorden van deze twee essentiële vragen: (1) ‘Wat voor type onderneming wil ik bezitten?’ en (2) ‘Hoeveel ben ik bereid hiervoor te betalen?’

Belang van een checklist

Als je bezig bent met de eerste vraag (‘Wat voor type onderneming wil ik bezitten?’) is het handig om gebruik te maken van een checklist van eigenschappen. Die heeft betrekking op de vooruitzichten voor de lange termijn. Hierbij kijk je onder meer naar zaken als financiële degelijkheid, concurrentievoordelen en sterk management.

De tweede vraag (‘hoeveel wil ik hiervoor betalen?’) gaat in op de aankoopprijs. Je neemt enkel positie als dit mogelijk is onder aantrekkelijke voorwaarden. Met andere woorden, je koopt uitsluitend aandelen wanneer de koers onder druk staat. Pas dan is aanschaf voordelig. Die onderwaarderingssituaties kunnen zich om verschillende redenen voordoen. In de laatste paragraaf hieronder gaan we daar verder op in. 

Doordat je inspeelt op een combinatie van sterke ondernemingen en lage koersen creëer je een aanzienlijke veiligheidsmarge: het verschil tussen de actuele beurskoers en de daadwerkelijke waarde van je bezittingen. Deze stille reserve is de eerste verdedigingslinie als het in de toekomst tegenzit. Zo heb je twee keer voordeel van deze beleggingsmethode: (a) meer winstpotentieel, en (b) een hogere buffer. 

Kwalitatieve criteria voor de waardebelegger

Je zal bedrijven op tal van criteria moeten beoordelen om een solide beleggingsportefeuille op te bouwen. Met een goede waarderingsmethode analyseer je hoeveel waarde een onderneming op de lange termijn voor de aandeelhouders kan creëren. Uitsluitend bedrijven die over de hele linie goed scoren op de criteria hieronder komen in aanmerking om uiteindelijk door jou geselecteerd te worden. De zaken waar je naar kijkt tijdens het proces van waardebeleggen zijn:

GOED MANAGEMENT – Beleg bij voorkeur in ondernemingen met een aandeelhoudergericht management. Of het management de daad bij het woord voegt leid je bijvoorbeeld af uit de beslissingen die het neemt met betrekking tot de kapitaalallocatie, de beloningscultuur, en de mate van kostenbewustzijn. 

DEGELIJKE FINANCIËLE STRUCTUUR – Een sterke balans geeft een bedrijf een buffer als het economisch tegenzit. Een belangrijke maatstaf is bijvoorbeeld het aantal jaren dat de onderneming nodig heeft om al haar uitstaande leningen af te lossen.

HOUDBAAR BUSINESS MODEL – Uiteraard beschikt een sterke onderneming over een onderscheidend product. Beleg bij voorkeur in unieke producten waarvoor geen vergelijkbaar substituut beschikbaar is. Hierdoor kunnen afnemers lastig om het bedrijf heen. Verder kijk je naar de houdbaarheid van de vraag. Tot slot is belangrijk of de verkoopprijs gemakkelijk op gelijke voet met de inflatie verhoogd kan worden.

HOGE WINSTGEVENDHEID – Een hoog rendement op geïnvesteerd vermogen duidt erop dat de onderneming haar middelen slim aanwendt en over een goede economische motor beschikt. Bovendien zorgt een hoge rentabiliteit voor een groeiende economische waarde van het bedrijf, wat zich vertaalt in een impliciet rente-op-rente-effect in de aandelenkoers.

CONSISTENTE OPERATIONELE GESCHIEDENIS – Regelmaat verkleint de kans op missers. Aantoonbaar goede resultaten over een lange historische periode zorgen voor een duidelijker beeld van de toekomstige resultaten, en zodoende voor een betrouwbare waardering.

AANTREKKELIJKE WAARDERING – Op basis van de historische operationele resultaten en de zakelijke vooruitzichten breng je de toekomstige kasstromen in kaart. Deze dien je te verdisconteren tegen je rendementseis om tot een taxatie van de contante waarde te komen. Je bent uiteindelijk op zoek naar situaties waar de actuele koers van het aandeel veel lager is dan de onderliggende waarde. Op dat moment is er sprake van een ruime marge van veiligheid. Je kunt dan als waardebelegger uiteindelijk tot aanschaf overgaan.

Het ontstaan van buitenkansjes op de aandelenmarkt.

Waar moet ik kijken voor koopkansen?

Bij de selectie van ondernemingen maak je als waardebelegger gebruik van het feit dat de beurskoers en de onderliggende waarde van een aandeel gedurende korte perioden van elkaar kunnen afwijken. Immer stijgende koersen worden vaak als positief beschouwd. De echte waardebelegger verwelkomt daarentegen lagere koersniveaus. Hoe lager de koers bij aanschaf ten opzichte van de waarde, hoe hoger het rendement als de twee op een later tijdstip naar elkaar toebewegen. Een lage koers is dus een koopkans. Deze kan zich voordoen om tal van redenen.

Voorbeelden

ALGEMENE PANIEK EN BEURSCORRECTIES – Koersen van alle ondernemingen dalen om redenen die niets te maken hebben met onderliggende waarden.

INDIVIDUELE MISSERS – Zelfs uitmuntende ondernemingen maken wel eens een stevige misser. De ommekeer en het daaropvolgende herstel worden echter slechts geleidelijk onderkend.

MANAGEMENT – Soms weet het management zich geen raad met de kasmiddelen of de producten van een onderneming. Eventuele veranderingen in de bestuurskamer kunnen bijvoorbeeld leiden tot betere bedrijfsprestaties.

SECTORBREDE RECESSIE – Een hele industrie gaat soms door een periode waarin het alle bedrijven economisch flink tegenzit. De markt heeft echter moeite de ondernemingen die ten onder zullen gaan te onderscheiden van de bedrijven die de storm kunnen trotseren (en mogelijk zelfs sterker worden).

IMPOPULARITEIT VAN EEN INDUSTRIE – Sectoren ondervinden golven van veranderende populariteit. Het ene moment zijn alle ondernemingen uit een bepaalde categorie (denk bijvoorbeeld aan de technologiesector) uitermate gewild, terwijl diezelfde categorie op een ander moment volledig uit de gratie raakt. Die onbemindheid zorgt ervoor dat ook goede bedrijven te koop komen tegen aantrekkelijke waarderingen.

BIJGESTELDE AANBEVELINGEN VAN ANALISTEN – De adviezen van analisten veroorzaken regelmatig neerwaartse koersbewegingen op de korte termijn die zich vertalen in koopkansen.